Ile nowych firm w Polsce przetrwa 1, 3 i 5 lat? Dane GUS i Eurostatu (2026)
Co roku w Polsce składa się prawie 300 tys. wniosków o założenie jednoosobowej firmy. Część z nich po kilku latach już nie działa. Ile dokładnie? Zebraliśmy najnowsze dane z oficjalnych źródeł: GUS, Eurostatu, rejestru CEIDG i badania Global Entrepreneurship Monitor (GEM). Przy każdej liczbie jest link do źródła.
Ile firm powstaje i znika co roku?
Najlepiej widać to w CEIDG, czyli rejestrze jednoosobowych firm. Ministerstwo Rozwoju i Technologii co miesiąc publikuje, ile wniosków złożono w rejestrze. Z tych plików policzyliśmy sumy roczne.
| Rok | Założenie firmy | Zakończenie | Zawieszenie |
|---|---|---|---|
| 2023 | 300 042 | 196 356 | 368 303 |
| 2024 | 288 485 | 188 608 | 375 540 |
| 2025 | 287 864 | 196 454 | 387 998 |
| styczeń–wrzesień 2025 | 219 165 | 142 785 | 284 296 |
| styczeń–wrzesień 2026 | 200 584 | 148 344 | 292 221 |
Źródło: MRiT, liczba wniosków złożonych w CEIDG, sumy z plików miesięcznych, opracowanie własne. Liczba wniosków nie musi być równa liczbie firm.
Firm wciąż przybywa. W 2025 r. wniosków o założenie było o ok. 91 tys. więcej niż wniosków o zakończenie działalności.
Tempo jednak słabnie. Od stycznia do września 2026 r. wniosków o założenie firmy było o 8,5% mniej niż rok wcześniej, a wniosków o zakończenie o 3,9% więcej.
Zawieszenie to nie zamknięcie. Na koniec 2025 r. zawieszoną działalność miało 828,4 tys. podmiotów, prawie wszystkie to osoby prowadzące jednoosobową firmę. Takie firmy mogą jeszcze wrócić do pracy.
W rejestrze REGON, który obejmuje też spółki, w 2025 r. przybyło 367 232 podmiotów, a wyrejestrowano 224 726.
Skoro powstaje tyle firm, dlaczego tak mało osób planuje własną?
Paradoks: prawie 300 tys. nowych firm rocznie, a tylko 3% chętnych
W 2025 r. złożono 287 864 wnioski o założenie jednoosobowej firmy. W tym samym roku tylko 3% dorosłych Polaków, którzy nie prowadzą firmy, planowało ją założyć w ciągu 3 lat. To ostatnie miejsce wśród 48 krajów badania GEM. Średnia europejska wynosi 14% (raport PARP, s. 8 i 27).
Jak to pogodzić? Pewnej odpowiedzi nie ma. Po pierwsze, 3% brzmi jak mało, ale dorosłych jest w Polsce wiele milionów. Dla porównania: według PARP 2,9% dorosłych, którzy właśnie zakładają firmę albo prowadzą ją krócej niż 3,5 roku, to ok. 632 tys. osób (s. 9).
Po drugie, GEM pyta ludzi o plany, a rejestr liczy każdą nową firmę. Także taką, którą ktoś zakłada, żeby pracować dla jednego zleceniodawcy na umowie B2B, i nie nazwałby jej „własnym biznesem”. To hipoteza: twardych danych o B2B nie ma (więcej niżej).
Czy Polacy zakładają firmy częściej niż reszta Europy?
Trochę częściej. Wskaźnik narodzin firm, czyli odsetek nowych firm wśród wszystkich działających, wyniósł w 2024 r. w Polsce 11,2%, a w całej UE 10,4%.
Na swoim pracuje też więcej osób niż przeciętnie w UE. W 2025 r. samozatrudnieni stanowili w Polsce 17,7% pracujących w wieku 15–64 lat, a w UE 12,9%. Wyżej były tylko Grecja i Włochy. W tej liczbie są także rolnicy, których w Polsce jest dużo.
Ile nowych firm przetrwa 1, 3 i 5 lat?
Eurostat sprawdza, ile firm założonych w danym roku wciąż działa po kilku latach. Najnowsze dane dotyczą stanu w 2024 r.
| Ile lat po założeniu | Polska | UE | Firmy założone w | Stan w roku |
|---|---|---|---|---|
| po 1 roku | 82,1% | 80,5% | 2023 | 2024 |
| po 2 latach | 69,8% | 67,0% | 2022 | 2024 |
| po 3 latach | 58,1% | 57,2% | 2021 | 2024 |
| po 5 latach | 39,4% | 46,1% | 2015 | 2020 |
Źródło: Eurostat, bd_size (1–3 lata, stan w 2024 r.) i starsza tabela bd_9bd_sz_cl_r2 (5 lat, ostatnie dane za 2020 r., nieco inny zakres branż).
W nowszych danych, czyli po 1–3 latach, Polska wypada nieco lepiej niż średnia UE. Po 3 latach działa 58,1% polskich firm założonych w 2021 r., czyli mniej więcej 6 na 10.
Dane o 5 latach są starsze. Dotyczą firm założonych w 2015 r. i ich stanu w 2020 r. Wtedy przetrwało 39,4% polskich firm wobec 46,1% w UE. Nowszych danych o 5 latach Eurostat jeszcze nie opublikował. Nie wiemy więc, czy firmy zakładane dziś przetrwają 5 lat rzadziej niż w UE. Dane o 1–3 latach tego nie pokazują.
Ile firm upada w pierwszym roku?
Według Eurostatu po roku działa 82,1% polskich firm założonych w 2023 r., czyli mniej więcej 1 na 5 nowych firm przestaje działać w pierwszym roku. W całej UE po roku działa 80,5% firm. „Upada” oznacza tu „przestaje działać”, niekoniecznie bankructwo.
GUS liczy przeżycie po swojemu i wychodzi mu mniej. Z firm, które zadeklarowały start w 2024 r., rok później działało 192 714, czyli 68,4%. Różnica bierze się stąd, że obie instytucje inaczej definiują „nową firmę”. Eurostat nie liczy na przykład firmy, która wróciła do działania po krótkiej przerwie. Dlatego tych dwóch liczb nie należy porównywać.
Jest jeszcze jedna miara, ale mówi o czymś innym. To wskaźnik „zgonów” firm, czyli odsetek firm, które w danym roku zakończyły działalność, wśród wszystkich działających. W 2023 r. wyniósł w Polsce 10,2% wobec 8,1% w UE. Ta liczba dotyczy wszystkich firm, także starych, więc nie mówi, ile nowych firm upada w pierwszym roku.
Ile nowych firm to tak naprawdę B2B?
Tego nikt nie liczy. GUS, ministerstwo i ZUS nie publikują, ile nowych firm zakładają osoby, które dalej pracują dla jednego zleceniodawcy.
Ostatnie dane o tym zjawisku są z badania GUS z 2017 r. i dotyczą wszystkich osób pracujących na własny rachunek, nie tylko nowych firm. Wtedy 9% z nich miało w ciągu roku tylko jednego klienta, a 85 tys. przeszło na swoje, bo zażądał tego poprzedni pracodawca. Od tego czasu rynek pracy bardzo się zmienił, więc to tylko wskazówka.
Po co Polacy zakładają firmy?
Najczęściej z konieczności. W badaniu GEM 75% osób prowadzących młode firmy zgadza się, że założyło je, żeby się utrzymać, bo brakuje ofert pracy. Średnia w Europie wynosi 58% (raport PARP, s. 38–41).
Rzadziej niż w innych krajach chodzi o duże pieniądze. Motyw „żeby dużo zarabiać” wskazało w Polsce 30% młodych firm, a w Europie 51%.
Co powstrzymuje tych, którzy firmy nie zakładają?
Raczej nie formalności. Aż 77% Polaków uważa, że założenie firmy jest łatwe. To pierwsze miejsce w Europie (s. 25). Badania wskazują inne powody:
- Strach przed porażką. Wśród osób, które widzą dobrą okazję na biznes, 49% nie założyłoby firmy, bo boi się porażki. Średnia w Europie wynosi 46% (s. 28–29).
- Brak pieniędzy i niepewny dochód. W badaniu Komisji Europejskiej z 2012 r. Polacy częściej niż inni Europejczycy wskazywali brak kapitału (27% wobec 21% w UE) i nieregularny dochód (41% wobec 33%). To stare badanie, ale nowszego na tak dużej grupie nie ma.
- Gorszy obraz przedsiębiorcy. Tylko 47% Polaków uważa prowadzenie firmy za dobry sposób na życie. W 2011 r. było to 73%, a dziś średnia w Europie wynosi 60% (s. 24).
- Etat jako dobra alternatywa. PARP przypuszcza, że przy niskim bezrobociu i rosnących pensjach praca na etacie jest dla wielu osób po prostu bezpieczniejsza (raport GEM Polska 2026, s. 29). To hipoteza, nie wynik pomiaru.
Dlaczego firmy się zamykają?
GEM pyta też osoby, które w ciągu ostatniego roku zamknęły firmę albo z niej odeszły, dlaczego to zrobiły.
| Powód zamknięcia lub odejścia | Polska | Europa |
|---|---|---|
| firma nie przynosiła zysku | 32% | 26% |
| polityka rządu, podatki, biurokracja | 26% | 11% |
| emerytura | 11% | 4,5% |
| inna praca lub inna okazja biznesowa | 10% | 12% |
| powody rodzinne i osobiste | 9% | 15% |
| problemy z finansowaniem | 7% | 10% |
| okazja do sprzedaży firmy | 3% | 10% |
Źródło: PARP, GEM Polska 2026, s. 36–37, dane z 2025 r. Takich osób było w badaniu niewiele (3% z 10 000 badanych), więc wyniki są przybliżone.
Najczęstszy powód to brak zysku. Na drugim miejscu są podatki, przepisy i biurokracja: w Polsce wskazuje je 26% osób, w Europie 11%. Rzadko firma kończy się sprzedażą.
Co z tego wynika, zanim założysz własną firmę?
Założyć firmę w Polsce jest łatwo. Trudniej utrzymać ją przez kilka lat. Według najnowszych danych po 3 latach działa mniej więcej 6 na 10 nowych firm, a najczęstszy powód zamknięcia to brak zysku.
Dlatego warto sprawdzić kilka rzeczy jeszcze przed rejestracją:
- kto już sprzedaje to samo w Twojej okolicy i za ile;
- ile musisz sprzedawać miesięcznie, żeby pokryć koszty, składki ZUS i podatek;
- czy znajdziesz pierwszych klientów małym kosztem, zanim wydasz oszczędności.
Sama rejestracja to niewielki krok. Sprawdzenie pomysłu przed nią zajmuje więcej czasu, ale może oszczędzić Ci pieniędzy i miesięcy pracy.